İrade, dilemek demektir. Rabbimiz Allah’ın, yaratması, yapması ve işlemesi, tamamen kendi iradesi iledir. O’nu. herhangi bir işe zorlayacak herhangi bir şey olmadığı gibi iradesini engelleyecek herhangi bir güç de yoktur… Bütün şeyleri ve güçleri yaratan yegâne Rabb ve İlâh O’dur… Allah Teâlâ, neyi dilerse O, hemen oluverir ve neyi dile­mezse o da olmaz… O’nun iradesi olmadan, O’nun müdahalesi olmadan hiçbir şey gerçekleşmez… Çünkü yegâne yaratıcı, eşi ve benzen olmayan Malik o’dur… O, iradesi­ni gerçekleştirir ve hükmünü yerine getirir… O’nun ifadesini engelleyecek, hükmünü durduracak hiçbir kuvvet yoktur…

Şehid İmam Ebu Hanife (rh.a.) şöyle diyor “El-Fıkhu’l-Ebsat” adlı eserinde:

“Allah’ın dilemesi, emrini geçmiştir.

Dilemesi, rızası ve emrettiği hususta taat ile amel eden kimse için, Allah’ın rızası vardır. Allah’ın emrettiğinin hilafına amel işleyen kimse, O’nun dilemesi ile işlemiş olur, fakat o’nun rızasıyla işlemiş olmaz. O’na karşı masiyet işlemiş olur. Masiyet ise, Allah’ın rızası hilafınadir.

Allah kullarını, razı olmadığı küfürden dolayı hesaba çeker. Fakat onların taatı terk etmeleri ve masiyet işlemelerinden dolayı onlardan intikam alıp azab etmeye rızası vardır.

(Alİah,) mü’minler için imanı dilemiştir. Keza kâfirler için küfrü, zina edenler için zinayı, hırsızlık edenler için hırsızlığı, ilim erbabı için ilmi, hayır sahihleri için hayrı dilemiştir. Allah kâfirleri yaratmadan önce onların, kâfir­ler ve sapıklar olmasını dilemiştir.

Allah kâfirleri, yaratmaya razı olduğu şeyden dolayı azaba uğratır.

Allah, küfrü yaratmaya razı olduğu hâlde onları, küfür­lerinden dolayı azaba çeker. Fakat Allah’ın bizzatihi küfre rızası yoktur.[76]

“Eğer:

Dileyen, dilenmiş olan şeyi ne ile diledi? Denilirse:

Sıfatla, de.

O, kudretle kadir, ilimle âlim ve mülk ile maliktir.[77] İmam Tahâvî (rh.a.), “El-Akîdedu’t-Tahâviyyc” adlı eserinde şunları anlatıyor:

“Her şey O’nun kudreti ve dilemesi ile meydana gelir. Olup bitenler hakkında ancak Allah’ın maşîeti (dilemesi) geçerlidir. Allah’ın dilediğinden başka kulların hiçbir iradesi  yoktur.  Allah’ın  insanlar  için   dilediği  olur,dilemediği ise olmaz.

Allah, kendisinden bir fazilet olarak, dilediğini doğruya iletir, korur ve afiyet bahşeder. Ve yine adaletinin gereği olarak dilediğini yardımdan mahrum eder, imtihana tabi tutar ve saptırır.

Bunların tümü, fazileti ve adaleti arasında Allah’ın meşîeti dairesinde dönüp dolaşır.

Alİah, kendisine zıt ve benzer olabilecek şeylerden çok çok yüce ve beridir. [78]

“Her şey, Allah Teâlâ’nın dilemesi, ilmi, kazası ve kaderi ile meydana gelir. Allah’ın dilemesi, her türlü dilek ve iradeye üstün çıkar. Yine O’nun kazası, her çeşit hile ve çâreye galib gelir. Allah, dilediği şeyi yapar ve ebediyyen de zalim değildir. O, her türlü kötülük ve zulümden uzak­tır. Her çeşit ayıp ve kusurdan beridir. Alİah, yaptıkların­dan sorumlu değildir. Kullar ise, yaptıklarından sorulacak­lardır. [79]

Rabbimiz Allah şöyle buyuruyor: “De ki:’Ey mülkün sahibi Allahım, dilediğine mülkü verirsin ve dilediğinden mülkü çekip alırsın, dilediğini aziz kılar, dilediğini  alçaltırsm, hayır Senin elindedir. Gerçekten Sen, her şeye güç yetirensin.[80]

“Göklerin ve yerin mülkü Allah’ındır. Dilediğini yaratır. Dilediğine dişiler armağan eder, dilediğine erkek­ler armağan eder.

Veya onları, erkekler ve dişiler olarak çift (ikiz) verir. Dilediğini de kısır bırakır. Gerçekten O, bilendir, güç yetirendir.” [81]

“(O), her dilediğini yapıp gerçekleştirendir. [82]“Göklerin de, yerin de mülkünün Allah’a aid olduğunu bilmiyor musun? O, kimi dilerse azabîandınr, kimi dilerse bağışlar. Allah, her şeye güç yetirendir.” [83]

“Bir şeyi dilediği zaman O’nun emri, ona yalnızca: ‘ol’ demesidir. O da, hemen oluverir.” [84]

“Allah, kimi hidayete eriştirmek isterse, onun göğsünü İslâm’a açar, kimi de saptırmak isterse, onun göğsünü -sanki-göğe yükseliyormuş gibi dar ve sıkıntılı kılar. Allah, iman etmeyenlerin üstüne işte böyle pislik çöker­tir. [85]

“Allah, dilediğine hesabsız rızk verir. [86]Allah, kimi dilerse, onu doğruya yöneltip iletir. [87]Allah, dilediğini hidayete erdirir. [88]Allah, dilediğini yapar.” [89]

“Allah, sana bir zarar dokunduracak olursa, O’ndan başka bunu, senden kaldıracak yoktur. Ve eğer sana bir hayır isterse O’nun bol fazlını geri çevirecek de yoktur. Kullarından dilediğine bundan isabet ettirir. O, bağışlayandır, esirgeyendir.[90]

“Şübhesiz Allah, dilediği hükmü verir. [91]

“Eğer Rabbin dileseydi, insanları elbet tek bir ümmet kılardı. Oysa onlar, anlaşmazlığı sürdürmektedirler. [92]

“Allah dilemedikçe, siz dileyemezsiniz. [93]

“Biz, bir ülkeyi helak etmek istediğimiz zaman, onun varlık ve güç sahibi önde gelenlerine emrederiz, böylelik­le onlar, onda bozgunculuk çıkarırlar. Artık onun üzerine söz hak olur da onu, kökünden darmadağın ederiz. [94]

Zeyd b. Sabit (r.a.) anlatıyor:

Rasulullah (s.a.s.), O’na bir dua öğretmiş ve her gün aile­sine onu okumasını emretmiş ve o’na şöyle buyurmuştur:

“Sabaha kavuştuğun zaman şöyle de:

Lebbeyk Allahım! Lebbeyk! Lebbeyk! Sa’deyk! Bütün hayır ellerindedir. Bütün bunlar Sen’dendir, Seninledir ve Sana’dır.

Allahım, söylediğim her sözün, adadığım her adağın, yaptığım her yeminin önünde Senin iraden vardır. Dilediğin olur, dilemediğin olmaz. Senin iznin olmadan ne bir kudret, ne de bir güç olur. Şübhe yok ki Sen her şeye gücü yetensin. Kime dua ettimse, duam onadır. Kime de Lanet etmişsem, lanetim de onadır. Dünya ve ahirette velim Sensin. Beni, Müslüman olarak öldür ve Salihlerin arasına katıver!”[95]

Beni Haşim’in azadlısı Abdulhamid’in annesinden:

Rasulullah (s.a.s.), kızma tâlim edip şöyle buyurmuş:

“Sabahladığın vakit şöyle de:

Allah’a teşbih ederim. O’na hamd olsun. Allah’ın yardımının dışında ibadete kuvvet yoktur. Allah’ın dilediği olur, dilemediği olmaz. Biliyorum ki Allah, her şeye muktedirdir. Allah, her şeyi ilim yönünden kuşat­mıştır.” [96]

Rabbimiz Allah’ın, yaratmak ve emretmek konusunda iki türlü iradesi vardır. Bunlara, Tekvini irade ve Teşriî irade denir.

 islam, islami, islami sohbet, islami chat, dini sohbet, dini chat, islam dini, islam nurum, muhammediyim, Kurani Kerim, Allah, hz muhammed, Bismillahirrahmanirrahim

Şehid İmam Ebu Hanife (rh.a.) şöyle diyor “El-Fikhu’l-Ekber” adlı eserinde:

“O, görür, fakat bizim görmemiz gibi değil. O, işitir, fakat bizim işitmemiz gibi değil. [119]

Rabbimiz Allah şöyle buyurdu:

“Geceleyin ve gündüzün barınan her şey O’nundur. O, işitendir, bilendir.

“Gerçekten O, işitendir, bilendir,

“Orada Zekeriya, Rabbine dua etti: ‘Rabbim, bana katından tertemiz bir soy armağan et. Doğrusu Sen, duaları işitensin, dedi.

“Şübhesiz benim Rabbim, gerçekten duayı işitendir.

Ebu Musa el-Eş’arî (r.a.) anlatıyor: Bizler, Rasulullah (s.a.s.)’in maiyetinde bir seferde bulunduğumuzda yüksek bir yere çıktığımız zaman, yük­sek sesle tekbir getirdik.

Bunun üzerine Rasulullah (s.a.s.): “Nefislerinize acıyınız (yavaş tekbir getiriniz). Çünkü sizler, ne sağırı çağırıyorsunuz, ne de bir gaibe sesleniyor­sunuz. Muhakkak ki sizler, iyi işiten, mükemmel gören ve size çok yakın olan Allah’a dua ediyorsunuz.” buyurdu. Rabbimiz Allah, bu konuda şöyle buyurur: “Rabbini,  sabah-akşam yüksek  olmayan bir  sesle, kendi kendine ürpertiyle, yalvara yalvara ve için için zikret. Gaflete kapılanlardan olma.”

islam, islami, islami sohbet, islami chat, dini sohbet, dini chat, islam dini, islam nurum, muhammediyim, Kurani Kerim, Allah, hz muhammed, Bismillahirrahmanirrahim

‘İsimlerin en güzeli Allah’ındır. Öyleyse O’na, bunlar­la dua edin. O’nun isimlerinde aykırılığa (ve inkâra) sapanları bırakın. Yapmakta oldukları dolayısıyla yakında cezalandırılacaklardır. [15]

“De ki: “Allah diye çağırın, Rahman diye çağırın, ne ile çağırırsanız, sonunda en güzel isimler O’nundur. [16]

“Allah, O’ndan başka ilâh yoktur. En güzel isimler O’nundur. [17]

“O Allah’dır ki, yaratandır (en güzel bir biçimde) kusursuzca var edendir, şekli ve sureti verendir. En güzel isimler O’nundur. Göklerde ve yerde olanların tümü O’nu teşbih etmektedir. O, Aziz, Hakim’dir. [18]

Ebu Hüreyre (r.a.)’nın rivayetiyle Rasulullah (s.a.s.) şöyle buyurur:

“Allah’ın doksan dokuz, yani bir müstesna olmak üzere yüz ismi vardır. Bunları ezber eden her bir kişi, muhakkak cennete girer. Yüce Allah, tektir, tek olanı sever.[19]

İmam Kurtubî (rh.a.) şöyle diyor:

Derim ki:

İbn Atiyye’nin, Tefsir’inde nakledildiğine göre ayet-i kerimedeki ‘İsimler, te’vil (tefsir) âlimlerinin icmacı ile adlandırmalar’ anlamındadır. Başka anlam caiz değildir.

Kadı ebu Bekr ise, ‘et-Temhîd, adlı kitabında şöyle demektedir:

Peygamber (s.a.s.)’in:

“Allah’ın doksan dokuz ismi vardır. Kim bunları ezber­leyip bellerse cennete girer.” Buyruğunun te’vile şöyledir:

Yani, yüce Allah’a aid doksan dokuz isimlendirme vardır. Bu hususta görüş ayrılığı yoktur. Bunlar ise, şanı yüce Allah’ın çeşitli sıfatlara sahib oluşunu ortaya koyan ifadelerdir. Bu sıfatların kimisi, bizatihi O’nun hakkıdır. Kimisi ise, O’nun sahib olduğu bir sıfat dolayısıyla O’nun hakkıdır. Zatına aid isimler ise, bizatihi O’nu ifade eder. O’na aid bir sıfata taalluk eden isimler ise, O’nun isim­leridir. Bunların bir kısmı da bizatihi sıfatlarıdır. Bir kısım fiillerine aid sıfatlardır. İşte yüce Allah’ın:

“En güzel isimler Allah’ındır. O hâlde O’na, bunlarla dua edin.” Yani, O’na verilen en güzel adlar, O’nundur, demektir.” [20]

Hadisin şerhinde şöyle denilmiştir: “İmam Kuşeyrî:

İsmin, Müsemmâ demek olduğuna bu hadiste delil vardır. Çünkü müsemmadan başka olsa, bu isimler başkasına da verilebilirdi. Halbuki Allah Teâla, Esmâü’l-Hüsnâ’nın kendisine mahsus olduğunu bildiriyor, diyor.

Hattabî ve diğer bazı ulemânın beyanlarına göre bu hadis, Allah Teâlâ’nın en meşhur isminin “Allah” olduğu­na delildir. Çünkü diğer isimler O’na izafe edilmişlerdir. “Allah’”m, İsm-i A’zam olduğu da rivayet edilmiştir.

Ulemâ, bu hadisin münhasıran doksan dokuz İsm-i İlâhî olduğuna delâlet etmediğini ittifakla söylemişlerdir. Yani, Allah Teâlâ’nın doksan dokuz isminden başka ismi yok demek değildir. Hadisten maksad, bu doksan dokuzu ezberleyip okuyanın cennete gireceğini haber vermektir. Hadisin bir rivayetinde:

“Bu isimleri kim sayarsa, cennete girer.” buyurulmuş-tur. Ulemâ, buradaki saymaktan ne kasdedildiği hususun­da ihtilaf etmişlerdir.

Buharı ile diğer bazı muhakkik ulemâ’ya göre bunun mânâsı, kim ezberlerse demektir. Bu mânâ, daha zahir görünmektedir. Çünkü diğer rivayette: “Bunları kim ezberlerse…” denilmiştir.

Bazıları:

Bundan murad, dua ederken bunları kim sayarsa, demektir, mütalaasında bulunup, bir takımları da, bunlara kim takat getirirse, yani güzelce riâyet ederek, muktezasmca hareket ederse, mânâsına geldiğini söylemişlerdir. [21]

Açıklamalardan anlaşıldığı  gibi  kim, muvahhid bir mü’min olarak “Esmâü’l-Hüsn┑yı Öğrenir, ezberler, sayar ve gereğiyle salih amel işlerse o kişi, cennete girer… yoksa, inanmadan ve kendisiyle amel etmeden sadece ezberleyip saymak ile insan cennete giremez.., çünkü Allah’ın rızasını kazanıp cennete girmenin şartı, şirk koş­mamak ve küfür etmemektir… Şirkin, küfrün ve tağutun her çeşidini tamamen reddedip onlardan arındıktan sonra iman eden muvahhid mü’minler, Esmâü’l-Hüsnâ’yı ezber­leyip, sayıp ve onunla amel ederler ise, cennete girmeye hak kazanırlar… çünkü şirk suçu, asla affedilmeyen en korkunç suçtur… çünkü Alİah, kendisine şirk koşanlara cenneti haram kılmıştır… çünkü cennete, yalnız ve yalnız mü’minler girecektir..,

Rabbimiz Allah şöyle buyurur:

“Hiç şübhesiz, Alİah, kendisine şirk koşanları bağışlamaz. Bunun dışında kalanlar ise, dilediğini bağışlar. Kim Allah’a şirk koşarsa, elbette o, uzak bir sapıklıkla sapmıştır.[22]

“Andolsun, ‘şübhesiz Allah, Mefyem oğlu Mesih’dir’ diyenler küfre düşmüşlerdir. Oysa Mesih’in dediği (şudur): ‘Ey İsrailoğulları, benim de Rabbim, sizinde Rabbiniz olan Allah’a ibadet edin. Çünkü o, kendisine ortak koşana şübhesiz cenneti haram kılmıştır, onun barın­ma yeri ateştir. Zulmedenlere yardımcı yoktur. [23]

Ebu Hüreyre (r.a.)’dan.

Rasulullah (s.a.s.) şöyle buyurdu:

“Ya Bilâl, kalk! (insanlara şu hakikati) ilân et: Cennete, mü’min olandan başkası girmeyecektir. [24]

Yegâne önderimiz Rasulullah (s.a.s.)’in beyan buyur­duğu Esmâül’l-Hüsnâ’yı, İmam Ebu İsa Muhammed b.İsa b.Sevre et-Tirmizî (rh.a.)’in “Sünen-i Tirmiziî” adlı eserinde kaydetmiş olduğu sırasına göre [25]birer birer anlamlarıyla kaydedip, Kur’ân-ı Kerim’deki yerlerini ayetlerle beyan edelim.[26]
 islam, islami, islamisohbet, islami sohbet, islamichat, islami chat, islamnurum, asyasohbet, dini sohbet, din sohbet