Haya, hoşa gitmeyen yahut terk edilmesi yapılmasından daha uygun olan,
bir şeyin yapılması esnasında yüzünde beliren ince kızarma hali olarak tanımlanır.
Utanma, sıkılma manalarına da gelen haya, en geniş şekliyle İslâm ahlâkında yerini bulmuştu.
Bu ahlâk en mükemmel haliyle yine Peygamberimizde görülmektedir.
Peygamberimiz her türlü temiz huyda olduğu gibi, haya bakımından da insanların en üstünü ve en utangacı idi.
Peygamberimiz son derece haya sahibiydi.
 Görülmesi ve açılması ayıp sayılan şeylere karşı gözü kapalı, âdeta yumuktu.
 Bu hususta da insanların en edeplisiydi.
 bir hadislerinde efendimiz şöyle buyurmuştur:
“Haya imandan bir bölümdür, hayası olmayanın imanı da yoktur.”
Yine Hz. Âişe validemizin ifadelerine göre, Peygamberimiz edebe aykırı bir söz söylemez,
böyle bir söz söylemeye kesinlikle teşebbüs bile etmezdi.
Çarşı ve pazarda herkesi rahatsız edecek şekilde yüksek sesle konuşmazdı.
Kötülüğe aynı ile karşılık vermez, aksine, hoşgörülü davranır veya affederdi.
Hoşlanmayacağı bir şeyi söylemek zorunda kalsa bile dolaylı olarak söylerdi.
Hayasının fazlalığından dolayı hiç kimsenin yüzüne dik ve sabit bir şekilde bakıp kalmazdı.
bir gün sahabeyi kiramla hasbhal ederlerken;
Yüce Allah’tan hakkıyla, gerçek haya ile haya ediniz” buyurunca, Sahabîler:
“Ya Resulallah, Allah’a hamd olsun, biz Allah’tan haya edip utanıyoruz” dediler.
Bunun üzerine Hz. Peygamber (s.a.v) şu tavsiyede bulunur:
“Haya etmek böyle değildir. Allah’tan hakkıyla haya etmek, başı ve başın taşıdığı organları,
karnı ve karnının içine doldurduğu organları, haramdan korumak,
ölümü ve toprak altında çürümeyi hatırda tutmaktır.
Âhireti isteyen kişi de dünyanın zinetini bırakır. İşte, kim böyle yaparsa,
Allah’tan gerçek manada haya etmiş olur.”
“Haya ve sükût imandandır. Bunlar insanı Cennete yaklaştırır ve Cehennemden uzaklaştırır.
Hayâsızlık ve fuhuş ise şeytandandır. Bunlar da Cehenneme yaklaştırır ve Cennetten uzaklaştırır.”
Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:
“Allah bir kimseyi helak etmek istediği zaman ondan utanmayı kaldırır.
Utanması kalkınca hep kötülük işlediğini görürsün. Kötü kişiye kimse güvenmez.
O zaman hep hainlik yapar ve hainliğe uğrar. Bu defa da acıma duygusundan mahrum olur
ve lanetlenerek kovulur. Böylece o kişi İslâmdan uzaklaşır.”

 islam, islami, islami sohbet, islami chat, islam sohbet, dini sohbet , islam nurum, nurdua, din sohbet, din chat, asya sohbet, sohbet, chat, aysimam, nur muhabbet, muslumanlar, islami portal, islam sevgisi, sevdasi, muhabbet